KARDEŞ

EDEBİYATLAR

Türk Boylarının Çağdaş Edebiyatları

Kardaş Edebiyatlar 1982 Önsöz
1982 yılında Kardaş Edebiyatlar dergisini çıkartırken 1. sayıda yayımlamış olduğumuz "Önsöz"ü burada da okuyucularımızın dikkatine sunuyoruz.

Başlarken

Her gelişmiş dilin umumiyetle bir edebiyatı vardır. Fakat bazı diller birden çok edebiyat daireleri meydana getirmişlerdir; Arapça, Farsça, İngilizce ve Rusça gibi. Tarihin eski devirlerinden kaynaklanan Türkçe için de aynı durum söz konusudur. Temeli Türk dili olan edebiyatın ilk yazılı, mühim mahsullerine Köktürk Kitabelerinde rastlıyoruz. Daha sonra bu edebiyat, Kutadgu Bilik ve Divanü Lügati't-Türk gibi muhteşem eserler verir.

Birlikte yaşanılan uzun devrelerden sonra, aynı dili konuşan bu insanlar; bir birlerine yabancılaşır, ayrı ayrı yerlerde, farklı siyasî ve içtimaî sistemlerde, değişik kültür muhitlerinde kendi edebiyatlarını geliştirirler.

Türkiye insanı, XIX. asırdan itibaren bütün dikkatini "Batı"ya verir. Her sahada bu iklimin eserlerini örnek alır, taklit eder, benimsemeğe çalışır. Bu gayretkeşlik bize "Doğu"yu unutturur. Edebiyatımızın temel taşlarından bazılarını teşkil eden Arap ve Fars edebiyatlarını bile, günümüzde tanımaz bir hâle geliriz. Yalnız bu edebiyatları mı? Hayır! Bir zamanlar, birlikte müşterek kültür ve medeniyete sahip olduğumuz insanların da edebiyatlarına yabancılaşırız. Gazellerine yüzlerce nazîreler yazılan Nevaî ve Fuzulî'nin edebiyatlarına da yüz çeviririz.

Hâlbuki asrımızda Azerbaycan'da, Türkmenistan'da, Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan'da, Irak, İran ve Rumeli'nde, daha başka yerlerde büyük ve canlı edebiyatlar vardır.

Hemen bütün Avrupa, Amerika ve hatta Afrika edebiyatları hakkında az çok bir bilgimiz vardır da yukarıda adlarını saydığımız yerlerdeki edebiyatları hiç tanımayız.

Aynı kaynaktan gelen bir dille düşünen, konuşan ve yazan bu insanların edebiyatlarını tanımak, öğrenmek, aramızdaki kültürel ve insanî münasebetleri geliştirmek elbette ki zarurî ve faydalıdır.

Biz, işte bu kardeş edebiyatları öğrenmek ve öğretmek için bir köprü olmayı düşünüyoruz. Vazifemizi yerine getirmemiz elbette ki kolay değildir. Bu iş, bizim gücümüzün yetmeyeceği kadar ağır, hatta bilgi ve imkânlarımızın gerçek anlamda erişemeyeceği kadar yücedir.

Yine de elimizden geleni yapmağa çalışacağız, aziz okuyucular.

 

Kardaş Edebiyatlar